Rotavirüs aşısı

Rotavirüsü

Dünyada 5 yaş altı çocuklarda heryıl 11 milyon ölüm meydana gelmekte ve bunun 2. en sık nedeni daire hastalığıdır. Yani ishalle seyreden bu hastalık gastoenterittir. Gastroenteritin dünyada en sık nedeni rota virüstür.Her yıl 2 milyon ölüme neden olan gastoenteritin %29-45 nedeni bu virüstür. Başka bir deyişle rota virüs her yıl 600 000 çocuğun ölümüne, 2 milyondan fazla çocuğun hastanede dehidratasyonla savaşmasına sebeptir. Bu hastalığın seyri, prognoz üzerinde oldukça sert olabileceği gibi değişken sonuçları da vardır. Farklı ülkelerde farklı sonuçlarla sonlanmaktadır. Zamanında ve erken tedaviyle remisyon yani tam şifa sağalabilecek bu hastalık, Güney Asya ve Afrika gibi geri kalmış ülkelerde %80 ölümle sonuçlanmaktadır.

1. Aşı Ne Vaat Ediyor ?

Yapılan çalışmalar ışığında Dünya Sağlık Örgütü (who) bu virüse karşı en iyi çözümün bu aşı olduğunu söylüyor. Çünkü;

? Aşı vücudun immun sistemini(bağışıklık) güçlendirerek, kazanılmış olan rotavirüs enfeksiyonuna karşı koruma sağlıyor.
? Rota virüsün yayılmasına karşı en iyi çözümler; hijyen kurallarına uyulması, aşıyla toplum sağlığının korunması ve devletin sağlık politikalarıyla diğer ishal yapan hastalık ve virüslerle savaşılmasıdır.
? Hayat kurtarıcı olan damar yoluyla verilecek olan ilaçlar, ishalle vücudundaki kaybetmiş olan suyu tekrar yerine koyma prensibine dayanan ve çocuklar için oldukça zor bir hastane dönemine neden olacak olan droglardır. Yani bu tedavi oldukça uzun, zor, zahmetli ve pahalıdır.
? Aşı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde hayat kurtarıcı ucuz ve virüse son veren en iyi çözümdür.

2. Yeni Rota virüs Aşısı

2 farklı firma tarafından üretilen,oral kullanılan ve rota virüsüne karşı geliştirilmiş bu aşılar, Avrupa ilaç Dairesi ve Birleşmiş Milletler Yiyecek Ve ilaç Denetleme Kurulu ( European Medicines Agency and the U.S. Food and Drog Administration) tarafından 2006 yılında onaylanmıştır. Aşının gastroenterite neden olan rota virüne karşı koruyuculuğu Avrupa ve Amerika’daki klinik testlerle ispatlanmıştır. Birçko gelişmiş ve gelişmekte olan ülke bu aşıya onay vererek, ülkelerinde aşılama programlarında rutine eklemiştir. Tabi ki bu aşı, ülkemizde de pek çok sağlık kuruluşunda rutin olarak uygulanmaktadır.
Bu aşılar kalkınmış ülkelerde geliştirimli ancak farklı bölgelerde uygulanmaya başlanmıştır. Çünkü dünya sağlık örgütü Asya ve Afrika bölgesine ayrıcalık tanınmasını sağlamış, çeşitli ülkelerle iş birliği yapılarak bu aşı süratle kullanılmaya başlanılmıştır.

3. Rota virüs Aşısının Gelişim Aşamaları

İlk rota virüs aşısı Birleşmiş Milletlerde 1998 yılınmda yapılmıştır. USA, Venazuella ve Finlandiya’da kullanılmaya başlayan bu aşının %80-100 etk,m olduğu anlaşıldı ayrıca çok ciddi olmayan bazı yan etkilerinin olduğu anlaşıldı.
Ancak 1999 yılında, barsak tıkanıklığı yapması ve her 12000 çocuktan birinde virüsun hücreye girişini engellememesi sebebiyle aşı piyasadan kaldırıldı.
Araştırmacılar rota virüs aşısının yarar-zarar dengesiyle ilgili olarak bilim adamları , toplum sağlık ofisleri ve aşı üreticileri arasında bu konun tartışılmasına yönelik yoğun çalışmalarda bulunmuşlardır. Tartışmalar sürüyorken çocuk ölümleri, salgınlar ve hastaneye düşen çocuklar devam ediyordu.
Bugünün rotavirüs aşıları hücrelerin virüsle enfekte olması riskinde herhangi bir artışa sebebiyet vermeyecek şekilde tasarlanmıştır. Yani açık bir deyişle bugünkü sevyeye gelmemizi sağlayan çalışmalar, her hangi bir karışıklığa sebebiyet vermeyecek aşılar üretilmesini sağlamıştır.

4. Aşı Uygulamasıyla İlgili Eleştiriler

Araştırmalar şunu göstermiştir ki herhangi bir aşı uygulanabilir olduğunda ona en çok ihtiyacı olan kişilerin aşıyı elde etmesi yılların geçmesiyle gerçekleşebilmektedir.
Örneğin 2. dünya ülkelerinde Hepatit B ve influenza aşılarının kullanıma geçmesi , gelişmiş ülkelere göre 15-18 yıl gbi bir gecikme göstermiştir. Yetersiz ulaşım, belirlenememiş gereksinimler ve yüksek maliyet bu denli olumsuz bir şekilde ilacın yaygınlaşamamasına zemin hazırlamıştır. Bazı ülkelerde bu problemin olmasının sebebi hastalığın büyüklüğü ve ciddiyeti hakkında bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Sağlık kuruluşları tarafında gerekli bilgi verilmedikçe aşıların potansiyel değeri anlaşılamamıştır. Aşı gelişimi ile aşının gelişmekte olan ülkelerdeki uygulanabilirliği arasındaki süreyi kısaltmak için rota virüs aşı programı bir çok sağlık kuruluşuyla ortak çalışma yürütmektedir.

02.11.2007

by admin tarafından 28 Aralık 2009 · tarihinde yayınlanmıştır.