Yaş gruplarına göre çocukla nasıl iletişim kurulur?

İnsan dünyada iki yönüyle vardır. Birincisi somut yaşam, ikincisi soyut yaşamdır. Eski yaşamlarda insanlar barınmak yemek, avlanmak dürtüleri ön planda olduğu için ağırlıklı olarak somut yaşıyorlardı. Soyut düşüncelerin az somut davranışların fala olduğu bu dönemlerde az iletişim çok eylem yaşam biçimiydi. Zaman ilerledikçe tarım ve hayvancılık aile ve toplum yaşamlarını ön plana çıkardı. Bu nedenle soyut yaşam kendini göstermeye başladı. Kadın-erkek, anne-baba-çocuk ilişkilerinde soyut beceriler gelişmeye başladı bunun en önemli göstergesi ise iletişim oldu. Artık fiziksel gücün, sahip olduğun paranın ,eşyanın , yanındaki insanların kalitesini kullandığımız iletişim gücümüz belirlemekte.
 
Bir insanın davranışlarını, mimiklerini, söylediklerini sevdikçe o insanı da sevmeye başlarız. Eğer bir insanın kıyafetlerini, arabalarını ,evlerini,somut gerçeklerini sevdikçe onlar hakkındaki soyut düşüncelerimiz azalmaya başlar .Buda iletişimde eşler arasında  aile içerisinde ve tüm ilişkilerde duygu eksikliği yaratır. İletişim senin ne anlattığın değil, karşıdakinin ne anladığıdır. Bizler çok fazla konuşmanın her şeyi olduğu gibi anlatmanın iletişim olduğu yanılgısına düşeriz. Esas olan şey karşımızdaki çocuğun ,eşimizin yada her hangi bir insanın ne anladığıdır.
 
Her toplulukta olduğu gibi aile topluğunda da  kullandığımız iletişim yaşam şeklimizi ortaya çıkarır. Kadın ve erkek kullandıkları görsel ,işitsel,dokunsal iletişim becerileri ile bir ilişki yaşamaya başlar karar verdikleri anda ise bu ilişkiyi evlilikle sonuçlandırırlar. Artık karı ve koca kimliğini kazanmışlardır. Karı- koca kimliğinde kullanılan iletişim dili sadece kendi beklentileri ,egoları ile sınırlıdır. Anne-baba olmaya karar verdiklerinde yeni bir kimliği daha üzerlerine alırlar bu kimlikle beraber kullandıkları iletişim becerileri değişmek ve gelişmek zorundadır. Artık bir aile kavramı oluşmuştur. Aile kavramının iletişimi ise şimdiki zamana uygun hale getirilmelidir. Farkında olmamız gereken şey iletişimin her çağda ,her yaş grubunda,her iki cinsiyette ,her türlü ilişkide farklı olduğudur.İletişimin özünde değişmeyen şeyler beden dili,ses tonu ve kelimelerdir. Karşınızdaki ister çocuk,ister yetişkin olsun sizinle iletişim kurarken %60 beden dilinize % 30 ses tonunuza % 10 kelimelerinize dikkat eder.
 
İlk çocuk dünyaya geldiğinde, anne çocuk üzerine aşırı aktifleşirken ,baba sadece aktifleşir. Anne aşırı aktifleştiği için aşırı gözlemci ve daha doğru anlayan olur.
 
0-2 yaş aralığı:
 
Bu dönemde çocukların konuşma becerileri gelişmediği için ,iletişim yolu olarak anne ve babasıyla arasında davranış ve ses tonunu kullanır. Bu dönem anne ve babanın da bebeksileştiği dönemdir.Örneğin ; bebeği severken “agu, gulu gulu , hanimiş  gibi” anlamsız kelimler ve tuhaf sesler çıkartırlar ,Bebek güvende olduğunu ve sevildiğini daha çok dokunsal temaslarla algılar.Gördüklerini ve duyduklarını algılayacak kapasiteleri olmadığı için kullanılan iletişime dikkat edilmesi gerekir. İlk 6 ay içinde anne ve baba dışında farklı kimselerle çok fazla görsel iletişim kurmamalı . Anne ve baba nın dışında başkalarının seslerini duymamalı ve başkalarının dokunuşlarına maruz kalmamalı , çünkü bu dönem tanımanın ,güvenmenin ,huzuru hissetmenin  oluşabilmesi için temeli atılan en önemli iletişim dönemidir. Bu yaş grubunda çocuklar sözsüz iletişime duyarlıdır.

Örn. Masada yemek yiyorsunuz ve çocuğunuz sizin tabağınıza uzanıp bir şeyler almak istiyor,anne kendi tabağını çekip çocuğun tabağına yemek koyar.
Evin önünde arabanıza binmeye çalışıyorsunuz ve çocuğunuz binmek istemeyip kendince oyunlar oynuyor,anne bir anda poposundan tip arabaya bindiriyor.
Yukarıdaki örneklerde ebeveyn çocukla sözsüz iletişim kurar böylede olmalıdır.Çocuklar bu yaşlarda söz ötesi iletişime açıktır.
 
 
 
2-4 yaş aralığı :

Bu dönemlerde çocuklar yürüyor ve konuşabiliyordur. Kullandıkları kelimeler sınırlı olsa da hızlı, kapıcı ve modelleyici dönemi yaşarlar.Her şeye sahip olmak isterler ve ben merkezci olurlar.Anne ve babaların “hayır,yapma,bırak onu ,dokunma,gibi  “ kelimeleri en çok kullandıkları dönemdir.
Örneğin ; 2.5 yaşındaki çocuk salonda oynarken anne ve babasının gözünün önünde yanan kalorifer peteğine doğru yürür,birden paniğe kapılan anne ve baba  hemen olaya müdahale ederek “ dokunma oraya “ diyerek engellemeye çalışırlar.Çocuk her seferinde gözlerinin içine baka baka pişkin pişkin kalorifere doğru yaklaşıp anne babayı kızdırır.Evde sürekli yapma ve hayırları kullanan bir ebeveyn olurlar.Anne ve babaların bana en çok sordukları soru “ ne desem dinlemiyor,yapma dediğim her şeyi yapıyor ,sizce ne yapmamız gerekir?” diye başlayan sorulardır.
Farkında olmadan kurulan bir iletişim şekli var .Bu yaş çocuklarının ilgilerini yapma ve hayır kelimelerini değil onların nasıl söylendiği  çeker.Genelde bu kelimeleri sinirli,öfkeli,panikli duygularla dile getiririz. Çocukların ilgisini çekende o duygulardır. Mesela:
- Canım benim ,yerim seni ben.
Gibi cümleleri kitap okur gibi söylerseniz çocukların ilgisini çekmez.İçine duygu katmaya başladığınızda çocukların ilgisini çekmeye başlar .İletişimde kullanılan “hayır” ve “yapma”ların hiçbir faydası olmaz .Bunlar yerine yapmalarını istediğiniz şeyleri sürekli dile getirin .
Ağzımızdan çıkan kelimelerin çocuklarda algılanış şekli çok farklıdır.Anne babalar çocuklarının davranışlarını değiştirmek ister ama kişiliklerine yönelik iletişim kurarlar.
Şimdi iki farklı iletişim şeklini çocukların nasıl algıladıklarına bakalım.Hangisiyle çocuğun istenmeyen davranışı değiştirebileceğine siz karar verin.

by admin tarafından 30 Aralık 2009 · tarihinde yayınlanmıştır.